Zamanlanmış görevler (Cron)

Bu belge, hedef sunucudaki zamanlanmış görevlerin nasıl yönetileceğini açıklar.

Önce şunu bilin: Cron nedir

Cron, Linux ile birlikte gelen "zamanlanmış çalıştırma" aracıdır. Şunları yapabilirsiniz: "her gece 03.00'te veritabanını otomatik yedekle", "saat başı günlükleri temizle", "her Pazartesi bir servisi yeniden başlat" — zamanı gelince otomatik çalışır, kimsenin başında beklemesi gerekmez.

İşlev özeti

Hedef sunucudaki Cron zamanlanmış görevlerini görüntüleme, ekleme, silme.

Uygun senaryolar

Veritabanını zamanlı yedekleme, günlükleri temizleme
İzleme betiklerini zamanlı çalıştırma
Servisleri zamanlı yeniden başlatma, sertifikaları güncelleme

Kullanım

Bir sunucunun "Sistem yönetimi paneli → Zamanlanmış görevler" bölümüne girin; o sunucudaki mevcut tüm Cron görevlerini görürsünüz.

Görev ekleme

Cron ifadesini ve çalıştırılacak komutu doldurun:

Alan	Açıklama
Zaman ifadesi	5 parçalı, örn. `0 3 * * *` (her gece 03.00)
Komut	Çalıştırılacak shell komutu

Cron ifadesi biçimi (dakika saat gün ay hafta):

* * * * *  komut
│ │ │ │ │
│ │ │ │ └── haftanın günü (0-7, 0/7=Pazar)
│ │ │ └──── ay (1-12)
│ │ └────── gün (1-31)
│ └──────── saat (0-23)
└────────── dakika (0-59)

Sık kullanılan örnekler:

İfade	Anlamı
`/5 * * *`	her 5 dakikada bir
`0 * * * *`	her saat başı
`0 3 * * *`	her gece 03.00
`0 3 * * 1`	her Pazartesi 03.00
`0 3 1 * *`	her ayın 1'i 03.00
`0 3 * * 0`	her Pazar 03.00
`30 2 * * *`	her gece 02.30

Pratik komut örnekleri:

# Her gece 03.00'te veritabanını yedekle (örnek)
0 3 * * * docker exec sshe-mysql mariadb-dump -uroot -p'<password>' dbname > /opt/backup/db-$(date +\%F).sql

# Her 6 saatte bir geçici dosyaları temizle
0 */6 * * * find /tmp -type f -mtime +7 -delete

# Her Pazartesi 04.00'te bir servisi yeniden başlat
0 4 * * 1 systemctl restart my-app

Dikkat edilecekler

1. Cron görevleri hedef sunucunun mevcut kullanıcısı kimliğiyle çalışır; o kullanıcının komutu çalıştırma yetkisi olduğundan emin olun.

2. Komutlarda mutlak yol yazmanız önerilir (Cron ortam değişkenleri azdır, göreli yollar programı bulamayabilir).

3. Komutta % kullanılıyorsa \% olarak kaçış karakteriyle yazılmalıdır (Cron % işaretini özel karakter sayar).

4. Cron görevini sildikten sonra değişiklik hemen geçerli olur.

5. Sistem düzeyindeki Cron'u (/etc/crontab) değiştirmek panel dışında işlem gerektirebilir; panel varsayılan olarak mevcut kullanıcının crontab -l çıktısını yönetir.